Yelken yarısçılığında taktik ve tecrübenin önemi büyüktür. Önünüzde tamamlanması gereken

çizgisel bir parkurdan ziyade koca bir deniz bulunur. İyi yarısçılığın belki de en önemli unsuru

bu “deniz”in farkında olabilmektir. Gelistirilen taktikler çok basit olabileceği gibi çok karmasık

ve büyük bir alan göz önüne alınarak tasarlanmıs olabilir. Bu taktiksel zenginliğin kaynağı

denizin kendisidir. Deniz, değisen sartlarıyla ve yelken seyrini etkileyen bu sartların

bolluğuyla kas gücünün yanı sıra akıl isteyen yelken yarısçılığına imkan tanımaktadır.

UYULMASI GEREKEN TEMEL KURALLAR

Yelkenli teknelerde yarısçılığın kuralları The International Sailing Federation (ISAF)‘ın

hazırladığı kitapta toplanmıstır. Bu kurallar her yıl değistirilmeye müsait olup asağıda

açıklananlar en genel ve önemlileridir. Yarısan bir yat da ISAF kural kitabının bulundurulması

ve bu kuralların en azından dümenci tarafından net bir sekilde bilinmesi gereklidir.

Yelkenli tekneler arasında yol hakları:

• Sancak- iskele kontra geçis önceliği; farklı kontralarda seyreden (rüzgarı farklı

bordadan kullanan) iki yelkenli çatısma tehlikesi doğuracak sekilde karsılastığında,

iskele kontra seyreden tekne, diğerinin yolundan çıkacaktır. (Sancak kontra yol

hakkına sahiptir!)

• Çatısmadan kaçınma; tekne sancak kontra olarak geçis önceliğine sahip dahi olsa,

mutlaka çatısmadan kaçınmak için elinden geleni yapmalıdır, bu kural, ISAF kural

kitabının birinci kuralı olup, ihlali halinde tüm kurallara karsı öncelik tasır.

• Aynı kontra geçis önceliği; her iki tekne de aynı kontrada seyrediyorsa, rüzgar

üstünde olan tekne, rüzgar altında olan teknenin yolundan çıkacaktır. (Rüzgar altı yol

hakkına sahiptir!)

• İskele kontra seyreden bir yelkenli rüzgar üstünde baska bir yelkenli görür ve rüzgarı

hangi bordadan kullandığını anlayamazsa, onun yolundan çıkacaktır.

• Gamandıraya yaklasma sırasında; iki tekne boyuna girildiğindeki durum kıyas alınmak

üzere iç tekne yol hakkına sahiptir, sancak-iskele kuralı bu kurala karsı üstün

olmasına rağmen, tekneler aynı kontra seyir ediyorlarsa, dıs tekne mutlaka iç tekneye

manevrasını sorunsuz tamamlayabileceği yeri sağlamakla yükümlüdür

Yelken yarıslarının rotaları kara parçaları, samandıralar, kayalıklar veya deniz fenerleri gibi

denizle ilisiği bulunan isaretlerin sınırlandırmalarıyla sekillenir. Bu dökümanda, bu

sınırlandırmalar dahilinde uygulanabilecek taktiklere örnekler, karsılasabileceğiniz doğal

sartlar ve dikkat edilmesi gereken seyri etkileyen unsurlar hakkında bilgiler yer almaktadır.

Her seyden önce yarısçılık bir gözlem isidir. Amacımız doğruluğu kesin taktiksel bilgiler

vermekten ziyade yarıs süresince nelerin gözlemlenmesi gerektiği hakkında fikir vermektir.

Tüm taktiklerin gözlem ve tecrübeyle olusturulup sekillendirildiği unutulmamalıdır

Match Race’ler iki teknenin aynı anda birbirine karsı yarıstığı müsabakalardır. Match

Race’lerde önemli olan tek bir rakip tekneye üstünlük sağlamak olduğu için rakip tekneyi her

an kollamak ve gerekirse çatısma kuralları içerisinde rakip teknenin taktiklerini bozmak

gerekebilir. Bu tarz yarıslarda, eğer öndeyseniz, rakibe fark atmaya çalısmak yerine kontrollü

gitmeli ve rakibin her manevrasını izleyerek buna göre karsı-taktikler gelistirmelisiniz. Rakip

tekneye yakın seyrederken aynı zamanda yol hakkına sahip olup, her zaman temiz rüzgar

yakalarsanız rakibin sizi geçmesi imkansıza yakındır. Temiz rüzgar tabiri, tekneye herhangi

bir engele (rakip teknenin yelkeni gibi) rastlamadan, doğrudan gelen rüzgarı tanımlamak için

kullanılır. Sürekli temiz rüzgar alabilmek iyi yarısçılığın en önemli kurallarından biridir.

Fleet Race’ler birçok teknenin aynı anda yarıstığı müsabakalardır. Belki de en yaygın yarıs

türüdür. Bu tarz yarıslarda iki tekne arasında gerçeklesecek taktiksel rekabet her iki tekneyi

de diğer teknelere göre dezavantajlı duruma düsürmektedir. Bu tarz rekabetten ve

çatısmadan genel olarak kaçınmalısınız. Taktiklerinizi diğer teknelerden bağımsız düsünerek

olusturmaya çalısmanız her zaman en doğrusudur. Yanlıs bir taktik izleyen teknenin

arkasında bir grup olusabilir ve bu grup hep beraber dezavantajlı duruma düsebilir. Eğer o

anki kosullar hakkında hiçbir fikriniz yoksa ve herhangi bir taktik üretemiyorsanız grubu takip

etmek mantıklı olabilir. Burada anlatılmak istenen, grubu takip etmenin doğru olabileceği gibi

yanlıs da olabileceğidir. Herhangi bir taktiği olmayan bir teknenin “sansına güvenerek” ana

gruptan ayrılması hezimetle sonuçlanabilir.

Yelken yarısçılığında büyük önem tasıyan bir diğer konu ise, her spor dalında olduğu gibi,

centilmenlik ve saygıdır. Yarısçıların yarısan diğer teknelere ve yarısçılara saygı göstermesi

gerek güvenlik gerekse denizci ahlakı açısından sarttır. Denizin sakası olmaz. Yapılan en

ufak bir geçis hakkı çatısması büyük kazalarla sonuçlanabilir. “Çatısmayı Önleme

Kuralları”na her kosulda uyulmalıdır.

     YARIŞ TÜRLERİ

Yelken yarısları çesitli sekillerde düzenlenmektedir.

Düzenlenen yarıslar, toplam yarıs adedine ve

tipine göre farklılık gösterirler. Tek bir yarıs

yapılabileceği gibi aynı gün veya hafta içerisinde

birçok yarıs düzenlenilerek bu yarısların

sonuçlarından nihai bir sonuç çıkarılabilir. Yarıslar

birkaç ayağa bölünebilir. İstanbul-Çesme arasında

yapılan “Güney Yarısı” bu tarz yarıslara bir örnektir.

Bu yarısın ilk etabıı İstanbul-Bozcaada arasıdır...

Yarısların tek, seri veya ayaklı olusu yarısçıların

değisik taktikler izlemesini gerektirebilir. Örneğin seri

yarıslarda kondisyon faktörü devreye girer. İlk yarısta

kendini çok yoran bir ekip her ne kadar o ilk yarısı iyi

bir dereceyle tamamlamıs olsa bile, sonraki

yarıslarda performans kaybedeceğinden dolayı

rakiplerine karsı dezavantajlı duruma düsebilir.

Yarısların tipleri ise kabaca Match Race, Fleet Race

ve Team Race olarak ayrılabilir.

Yelkenli tekneler arasındaki en temel çatısma kuralları bunlardır. Bu kurallara her zaman

uymalı ve rakip teknelere haksız yere zor anlar yasatmamalısınız. Hatırlayınız ki bu kuralları

yeri geldiğinde avantajınıza da kullanabilir ve rakip tekneleri avantajsız duruma düsürebilirsiniz.

Herhangi bir kural ihlali durumunda, mağdur tekne kural ihlalinde bulunan tekneye protesto

çekebilir. Protesto çeken tekne, sözkonusu tekneye sesli bildirimde bulunmalıdır (“Protesto!”

diye bağırmak gibi). Daha sonra görülebilir sekilde kırmızı bayrak toka etmelidir. Yarıs

sonunda yarıs hakemlerine yazılı deklarasyonla bu protestoyu bildirmelidir. Bu

deklarasyonda hangi teknenin hangi kuralı ihlal ettiği açıkça belirtilmelidir.