Yelken sayafasina  Geri
                           
 

APAZ SEYRİ                Bir yelkenli teknenin rüzgarı yandan alarak seyir etmesine verilen isimdir. Teknenin omurga hattıyla rüzgar arasında 90 derecelik bir açı vardır. Apaz seyirini dar apaz ve geniş apaz diye iki kısıma ayrılır. Rüzgar açısı 50 derce olursa dar apaz,  135 derce olursa geniş apaz denir. Apaz seyiri çoğu yelkenli tekne için en hızlı seyirdir.

Ayı Bacağı : Yelkenlerin farklı kontralarda açılması[Pupa seyir] ...

BAYILMA             Rüzgarlı havalarda orsa ve apaz seyirlerinde yelkenli tekne rüzgar altına doğru yatar ve yan yan şekilde seyir eder. Bu duruma bayılma denir. Bayılma engellemez ama aşırı bayılma, teknenin burnunu rüzgara doğru çevirerek engellenir.

BOCİ TRAMOLA       Rüzgarı arkadan alan yelkenli tekne yine gideceği hedefe göre dönüş yapıp, kontra değiştirmek zorundadır. Rüzgar altına doğru yapılan dönüşlere kavança yada boci tramola adı verilir. Kavança sert havada bumbanın oldukça sert hareket etmesine sebep olacağı için, dikkatli yapılması gereken bir dönüştür. Zorunlu değilse sert havada yapılmamalıdır. Unutulmamalıdır orsa seyirinde kavança atılmaz, geniş apaz veya pupa seyrinde bu dönüş yapılabilinir.

ÇATIŞMAYI ÖNLEME  Uluslararası Denizcilik kurallarına göre sancak tekne deniz üzerinde daima yol hakkına sahiptir. İskele tekne sancak tekneyle karşılaştığı, onun su yolunu bozmayacak, uzak duracaktır ya da yol verecektir fGüvenlik gerekçesiyle bu durumun uygulanmadığı durumlar da vardır. Sancak kontra bir tekneyken, iskele tekneyi zor durumda bir duruma sokamaz. Yelkenli teknelerde yelkenle seyir halindeyken rüzgarın geldiği yöne göre sancak veya iskele kontra olunur.

İSKELE              Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sol kısımlarına verilen isimdir. Kırmızı renktedir ve sancak kontra taşıta yol vermek zorundadır.

KAFAYI AÇMAK       Yelkenli teknenin rüzgarla arasındaki açıyı arttırmasına denir. Orsalamanın tam tersi olarak da düşünülebilinir.

KAVANÇA            Rüzgarı arkadan alan yelkenli tekne yine gideceği hedefe göre dönüş yapıp, kontra değiştirmek zorundadır. Rüzgar altına doğru yapılan dönüşlere kavança yada boci tramola adı verilir. Kavança sert havada bumbanın oldukça sert hareket etmesine sebep olacağı için, dikkatli yapılması gereken bir dönüştür. Zorunlu değilse sert havada yapılmamalıdır. Unutulmamalıdır orsa seyirinde kavança atılmaz, geniş apaz veya pupa seyrinde bu dönüş yapılabilinir.

KERTERİZ            Rüzgarın hafif dönüşlerini anlamak ve bu dönüşlerin rotamızı bozmasını engellemek için pruvamızdaki sabit bir noktayı aklımızda tutmaktır. Ona göre rüzgar değişimlerini anlar ve rotamızı değiştiririz. Kerteriz oldukça önemli bir kavramdır.

KONTRA                   Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sancak veya iskele olup olmadıklarına verilen isimdir Yelkenin dolduğu yön anlamınada gelir. Rüzgarı aldığımız tarafa göre değişen bir terimdir. rüzgar, yelkenli teknemizin sağ bordasından yan taraftan geliyorsa sancak, iskele bordasından geliyorsa iskele kontra oluruz.  yelkeni tekne yelkenle değil motorla seyrediyorsa, sancak ve iskele durumu motorlu teknelerdeki gibidir. Sağ sancak, sol iskele kabul edilir. Sancağın yeşil,iskelenin kırmızı renkte olduğu biliyoruz. Denizde de yol haklarını bu şekilde düşünebilirsiniz. Yeşil gördün mü geç, kırmızı gördün mü dur mantığı ile yol hakkının kime ait olduğunu anlayabilirsiniz.

KÖR TRAMOLA       Tramola atabilmek için yelkenli teknemizin tramola atmaya başlamadan önce kazanmış olduğu yeterli hız yani yeterli bir enerji olmalıdır. Kısacası duran teknemize tramola attıramayız. Eğer tromala atarken enerji eksikliği yüzünden tramolamızı tamamlayamayıp, köre düşüyorsak (yapraklama) buna kör tramola diyoruz.

ORSA SEYRİ         Orsa rüzgara en yakın seyredilen seyirdir. Yelkenli tekneler rüzgara karşı gidemezler. Yaklaşık teknenin omurga hattıyla rüzgar arasında 45 derecelik bir açı oluşur. İşte bir yelkenli teknenin rüzgara en yakın seyredebildiği seyire orsa seyri diyoruz.

ORSALAMAK         Yelkenli teknenin rüzgarla arasındaki açıyı küçülterek mümkün olabildiği sınıra kadar tekneyi rüzgara yaklaştırmaya denir. İstenildiği taktirde sınıra kadar gelinmesi zorunlu değildir.Yani orsalamanın mümkün olan sınırlar içinde belirli bir sınırı yoktur. 

Orsa alabanda eğlenmek: Rüzgarı bordaya alarak ve yelkenleri rüzgara göstermeden tutarak geçici olarak durmaktır.

PUPA SEYRİ          Yelkenci olan olmayan herkesin en çok bildiği seyirdir. Pupa seyirinde yelkenli tekne rüzgarı arkadan (180 dereceden) alır. Yelken pupa seyirinde paraşüt gibi çalıştığı için etkisi orsa ve apaz seyirine kıyasla oldukça düşüktür. Yani bu seyir biraz daha yavaş sayılabilinir.

RÜZGAR ALTI         Yelkenli teknenin rüzgarı aldığı yönün tersi tarafına verilen isimdir.

RÜZGAR ÜSTÜ        Yelkenli teknenin rüzgarı aldığı yöne verilen isimdir.

SANCAK KONTRA     Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sağ kısımlarına verilen isimdir. Rengi yeşildir, geceleri deniz taşıtlarının yeşil görülen yanları sancak yanlarıdır. Yol hakkına sahiptir ve iskele kontra Tekneden yol alır.

SANCAK              Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sağ kısımlarına verilen isimdir. Yeşil renktedir. sancak kontra taşıtlar yaol hakkına sahiptir.

SEYİR                Yelkenli teknelerin rüzgarla olan açılarına göre 3 ana gidiş yönü vardır. Bunlar orsa, apaz ve pupadır. Bu yönlere verilen terime seyir diyoruz.

TRAMOLA            Rüzgara yakın orsa seyirinde giden yelkenli tekne, gideceği hedefe ulaşabilmek için dönüşler yapmak zorundadır. Rüzgarüstüne doğru yapılan bu dönüşlere tramola denir. Unutulmaması gerken tramola sadece orsa seyirinde atılır.

TRIM                 Yelkenimizin şeklini değiştirirek, ondan en yüksek ölçüde verim alabilmemiz için ona uyguladığımız küçük şekil değişiklerine trim deriz.

YAPRAKLAMA         Eğer yelkenimizi rüzgarla dolduramıyorsak, yelkenimiz bir sağa, bir sola oynar (dalgalanır). İşte bu harekete yapraklama veya pırpırlama denir. Bu durumda yelkende herhangi bir güç elde edilmez ve yelkenli tekne ilerleyemez

 

Yelkenle seyreden bir teknenin rüzgarın yelkene yaptığı etki ile rüzgar altına eğilir, rüzgar kuvvetliyse alabora olur. Bunu önlemek için serdümenı dümene basarak teknenin başını biraz rüzgar yönüne çevirip, rüzgarı yelkenden çıkartır. Yelkenli teknelerde seyredilirken kullanılan seyir terimleri şunlardır: (a)Orsa alabanda, (b) Boci alabanda, (c)Orsa, (d) Viya, (e) Boci, (f) Foça flok veya faça pruva,

(g) Tramola, (h) Kunturalar iskeleden seyretmek, (1) Kuntura lar sancaktan seyretmek, (i) Rüzgar altı, (j)Rüzgar üstü.

Seyir Cesitleri  resimli ,aciklamali analtim

 

(1) Rüzgar teknenin seyir durumuna göre tam sancak bordadan gelmektedir. Bu tür seyre apazlama seyir denir. Yelkenler rüzgarı kemere yönünden almaktadır.
(2) Rüzgar sancak kıç omuzluktan gelmektedir. Bu seyre, rüzgar sancak kunduradan pupa seyir denir. Bu seyrin bir başka adı da boci seyretmektir.
(3) Tekne rota değiştirmekte olup rüzgarı pupadan almakta ve iskele kıç omuzluktan (iskele kunduradan) sancak kıç omuzluğa (sancak kuntu raya) geçirmektedir. Bu duruma, boci alabanda tramola denir.

Bu sırada yelkenler yapraklanmaktadır.Eğer tekne bu rotada ve örneğin yelkenlerini ayıbacağı
tutarak seyrine devam ederse pupa seyrediyor denir.

(4) Rüzgar iskele kıç omuzluktan gelmektedir. Bu seyre, rüzgar iskele kunduradan pupa seyri veya boci seyri denir.
(5) Rüzgar tam iskele bordadan (kemere yönünde) gelmektedir. Bu durumda tekne apazlama seyretmektedir .
(6) Tekne artık rüzgar yönüne yakın bir rotada seyretmekte ve yelkenler rüzgarı iskele baş omuzluktan (kunduradan) almaktadır. Bu tür seyre, kunturalar iskeleden orsasına seyir denir .
(7) Tekne orsa seyirde rüzgarı İskele kunduradan sancak kuntu raya geçirmek üzeredir. Bu duruma orsa alabanda tramola denir.Yelkenler yapraklanmaktadır.Tekne bu rotada yani tam rüzgar yönünde yelkenle seyredemez. Bunun için rüzgara bir omuzluğuna vermek, başka bir deyişle zigzag rota çizerek seyretmek zorundadır.Yelken seyrinde bu hareketlere tramola yapmak denir.
(8) Tekne tramola yapmış ve rüzgarı sancak baş omuzluğa almıştır. Bu seyre, kunturalar sancaktan orsasına seyir ve borina seyir denir. Bu durumda pruva daima rüzgar yönüne kaçma
eğilimi gösterir.

Komutlar

Alesta: Yapılacak işe hazır ol kumandasıdır.    Avara: Teknenin yanaşmış olduğu yerden ayrılmasıdır.  Fora: Bir yere bağlanmış halatların çözülmesi için verilen kumandadır.  Hisa etmek: Bir yelkeni veya çubuğu yukarı basmak, kaldırmaktır.  Laçka: Boş ve boşalmış anlamındadır veya yük binen yelken yada halatı gevşetmektir.  Mayna etmek: Yelkenleri aşağıya almaktır. Orsa alabanda tramola: Teknenin başını rüzgara doğru olarak rüzgarı öteki tarafa geçirmektir.  Toka prasya : Mümkün olduğu kadar rüzgar yönüne sokularak seyir etmektir    Viya: Belirlenen bir rota veya kerterizde seyretmektir. Yelken söndürmek: Yelkenleri indirmek, kapamakdemektir. Yelken yapmak: Yelkenleri yerlerine hisa etmek veya açmak demektir.

 

 

Yelken Yarışları
Yelken ne çok sert ne de çok yumuşak olan özel bir kumaştan yapılır. Bu kumaşın en önemli özelliği esnek bir yapıda olmasıdır. Aynı zamanda güneşin ve tuzlu suyun yıpratıcı etkisine direnebilmesi için çok dayanıklı olmak zorundadır. Yelken bezi, özel bir tor (bombe) verilerek üç boyutlu hale getirilir. Yelkenli teknenin çalışma prensibi, rüzgar gücünün oluşturduğu hareket enerjisinden yararlanarak, aracın hareket ettirilmesidir. Denizcilikteki ve teknolojideki büyük gelişmelerden sonra antik ve incelikli bir süs ve heyecan verici bir spor olarak varlığını sürdüren yelkencilik, son yıllarda ülkemizde de artan bir popülerliğe sahip. Yurdumuzun birçok bölgesinde, özellikle Ege Denizi ve İstanbul kıyılarında yelkenli yarışları düzenleniyor. Artık gelenekselleşmiş olan Uluslararası
Yelken yarışları, tüm yarışlarda olduğu gibi belli kurallar çerçevesinde ve güvenlik ön planda tutularak yapılıyor. Start sırasında karışıklık olmaması için her yelkenli tekneye bir sınıf bayrağı veriliyor. Yelken yarışları gölde, denizde veya okyanusta suya atılan şamandıralarla önceden belirtilen bir rota üzerinde yapılır. Yelkenler şamandıralar etrafında dönerek, önceden belirlenmiş bu rotayı tamamlarlar.